• O peche da central de carbón das Pontes foi a maior acción climática na historia de Galicia
• A demolición das torres de refrixeración das Pontes simboliza unha mudanza de era na que cómpre que as emisións causantes do cambio climático acaden o cero neto en 2040
• A central térmica de carbón das Pontes foi unha das meirandes fábricas de cambio climático de Europa, emitindo mentres operou uns 330 millóns de toneladas de CO2
• O seu impacto climático negativo non rematou, senón que se vai prolongar durante as próximas décadas e mesmo séculos
• A central de ciclo combinado a gas fósil das Pontes debería pechar antes de 2030 para continuar coa redución das emisións

Con motivo da voadura hoxe das torres de refrixeración da central térmica de carbón das Pontes, a plataforma Galiza Sen Gas, anteriormente denominada Galiza Sen Carbón, salienta o enorme impacto positivo do peche desta central para a acción contra a crise climática e a transición enerxética no noso país.
A achega ao cambio climático da central de carbón das Pontes é comparábel á de moitos países. Nos seus case cincuenta anos de vida estímase que emitiu uns 330 millóns de toneladas de dióxido de carbono (CO2) causante de cambio climático (1). Esta cantidade equivale a 20 anos de emisións de gases de efecto invernadoiro de toda Galicia ao ritmo actual (2).

O fin da produción eléctrica con carbón, posibilitado polo desenvolvemento renovábel, é a causa principal do descenso do 42,2% nas emisións brutas de gases de efecto invernadoiro da nosa terra en 2024 con respecto a 1990. O sector enerxético foi o único no que se rexistrou un recorte das emisións forte e estrutural, mentres outros, como o transporte, aumentaron as súas emisións en relación a 1990.

Convén suliñar que a destacada contribución da central de carbón das Pontes á emerxencia climática non rematou en outubro de 2023, cando deixou de producir electricidade. Dada a longa permanencia do CO2 na atmosfera, o seu impacto climático negativo durará décadas e mesmo séculos. A que foi a maior central eléctrica española deixou un legado de crise climática que se continuará a manifestar, por exemplo, en forma de vagas de calor máis intensas ou lumes forestais máis devastadores.

A voadura das torres de refrixeración supón un paso importante no necesario proceso de desmantelamento da que foi unha das industrias máis contaminantes de Europa. Resta aínda por voar a cheminea, que podería conservarse como testemuña do pasado industrial. Nese caso, a plataforma Galiza Sen Gas pide que se utilice tamén para facer memoria da pesada herdanza de cambio climático que nos deixa a central de carbón das Pontes e, por extensión, toda a industria enerxética fósil.

O desmantelamento da central de carbón das Pontes non significa o fin da produción eléctrica fósil neste municipio da provincia da Coruña. A carón do espazo que ocupou a central de carbón érguese unha central de ciclo combinado a gas fósil, tamén propiedade de Endesa, operativa desde 2007. A pesar de ser menos contaminante que a central de carbón, actualmente a central de gas fósil das Pontes é o segundo maior foco emisor de CO2 causante de cambio climático en Galicia, só atrás da refinaría de petróleo de Repsol na Coruña (3).

A plataforma Galiza Sen Gas demanda que, tanto a central de gas fósil das Pontes como a de Sabón, operada por Naturgy, pechen antes de 2030. Para iso é necesario aumentar a potencia renovábel e a capacidade de almacenamento, amais de emprender importantes medidas de eficiencia e suficiencia reducindo a demanda enerxética.

Notas

(1) Estímase que a central térmica de carbón das Pontes xerou un total duns 350 millóns de MWh. Considerando un factor de emisión de 0,95 toneladas de CO2/MWh, o usado actualmente por Rede eléctrica, a súa produción tería suposto un total acumulado de emisións á atmosfera de 332,5 millóns de toneladas de CO2.

(2) As emisións de gases de efecto invernadoiro en Galicia (1990-2024). Observatorio Galego da Acción Climática, 2026. Informe baseado en datos oficiais. Dispoñíbel en https://ogacli.org/wp-content/uploads/2026/06/as-emisions-de-gei-en-galicia-2024.pdf.

(3) En 2025 emitiu 638.450 toneladas de gases de efecto invernadoiro. Máis información en https://ogacli.org/grandes-emisores/.

Galiza Sen Gas está integrada por Amigas da Terra, Amnistía Internacional Galicia, Asociación para a Defensa Ecolóxica de Galiza (ADEGA), Ecoar Global. Federación galega de Ecoloxistas en Acción, Greenpeace, Observatorio Galego da Acción Climática (OGACLI) e Verdegaia.

La entrada Perante a voadura das torres de refrixeración das Pontes aparece primero en Ecologistas en Acción.

Máis de 100 persoas concentráronse contra a prórroga ilegal concedida pola Xunta a unha mina de volframio na Gudiña e antes os seus inminentes impactos transfronteirizos.

Ecoloxistas en Acción e o Movimento UIVO (Portugal) protagonizaron hoxe unha ocupación internacional da operación mineira ilegal San Juan, promovido pola empresa sueca Eurobattery Minerals, xusto despois dunha concentración na Gudiña que xuntou máis dun cento de persoas. Durante a ocupación despregouse unha enorme faixa de 40 metros de lonxitude esixindo a fin da impunidade mineira.

A mobilización foi protagonizada por integrantes de organizacións ecoloxistas e cidadanía de Galiza e Portugal para denunciar a tramitación dun proxecto que, ademais de afectar un territorio de elevado valor ambiental, pretende desenvolverse sen cumprir as obrigas legais en materia de avaliación ambiental transfronteiriza e de consulta ao Estado portugués.

A mina proxectada sitúase a apenas dous quilómetros da fronteira portuguesa, moi próxima ao Parque Natural de Montesinho e ás cabeceiras do río Rabaçal, un curso fluvial de grande importancia ecolóxica e fundamental para o abastecemento de auga potable de numerosas poboacións do concello de Vinhais. A pesar deste evidente carácter transfronteirizo, nin a autorización inicial nin a recente prórroga da concesión outorgada pola Xunta foron sometidas ao procedemento de avaliación de impactos transfronteirizos previsto na normativa europea e no Convenio de Espoo.

A ocupación simbólica prodúcese nun momento de especial relevancia xurídica para este proxecto. O Xulgado de Instrución nº 1 de Santiago abriu dilixencias para investigar a presunta comisión dun delito de prevaricación na concesión da prórroga de trinta anos da explotación mineira, tras a denuncia presentada por Ecoloxistas en Acción contra o director xeral de Planificación Enerxética e Minas da Xunta e o administrador de Eurobattery Minerals. Segundo a organización ecoloxista, a autorización foi concedida malia existir resolucións xudiciais firmes que obrigaban a someter calquera prórroga a unha nova avaliación de impacto ambiental.

Ecoloxistas en Acción considera especialmente preocupante que a empresa estea promovendo o inicio dos traballos mentres persisten graves dúbidas sobre a legalidade da autorización mineira e sobre o cumprimento da normativa ambiental aplicable. A organización lembra que a protección dos ecosistemas e dos recursos hídricos compartidos entre Galiza e Portugal non pode quedar subordinada aos intereses dunha empresa privada.

A mobilización é impulsada igualmente polo Movimento UIVO, do outro lado da raia, que fixo entrega dunha carta ao alcalde da Gudiña para expresar a preocupación existente en Portugal polas posibles consecuencias ambientais do proxecto e reclamar o respecto dos compromisos internacionais entre ambos os Estados. O alcalde de A Gudiña recibiu unha delegación de representantes dos concellos portugueses afectados e das organizacións ecoloxistas.

La entrada Activistas galegas e portuguesas ocupan a mina ilegal de San Xoán na Gudiña aparece primero en Ecologistas en Acción.

Ecoloxistas en Acción e o Movimento UIVO (Portugal) convocan unha concentración internacional de protesta contra o proxecto mineiro San Juan, promovido pola empresa sueca Eurobattery Minerals, o vindeiro xoves 23 de xullo, ás 9:30 horas, ao pé da igrexa de San Martiño da Gudiña.

A mobilización reunirá representantes de organizacións ecoloxistas e cidadanía de Galiza e Portugal para denunciar a tramitación dun proxecto que, ademais de afectar un territorio de elevado valor ambiental, pretende desenvolverse sen cumprir as obrigas legais en materia de avaliación ambiental transfronteiriza e de consulta ao Estado portugués.

A mina proxectada sitúase a apenas dous quilómetros da fronteira portuguesa, moi próxima ao Parque Natural de Montesinho e ás cabeceiras do río Rabaçal, un curso fluvial de grande importancia ecolóxica e fundamental para o abastecemento de auga potable de numerosas poboacións do concello de Vinhais. A pesar deste evidente carácter transfronteirizo, nin a autorización inicial nin a recente prórroga da concesión outorgada pola Xunta foron sometidas ao procedemento de avaliación de impactos transfronteirizos previsto na normativa europea e no Convenio de Espoo.

A concentración prodúcese nun momento de especial relevancia xurídica para este proxecto. O Xulgado de Instrución nº 1 de Santiago abriu dilixencias para investigar a presunta comisión dun delito de prevaricación na concesión da prórroga de trinta anos da explotación mineira, tras a denuncia presentada por Ecoloxistas en Acción contra o director xeral de Planificación Enerxética e Minas da Xunta e o administrador de Eurobattery Minerals. Segundo a organización ecoloxista, a autorización foi concedida malia existir resolucións xudiciais firmes que obrigaban a someter calquera prórroga a unha nova avaliación de impacto ambiental.

Ecoloxistas en Acción considera especialmente preocupante que a empresa estea promovendo o inicio dos traballos mentres persisten graves dúbidas sobre a legalidade da autorización mineira e sobre o cumprimento da normativa ambiental aplicable. A organización lembra que a protección dos ecosistemas e dos recursos hídricos compartidos entre Galiza e Portugal non pode quedar subordinada aos intereses dunha empresa privada.

A mobilización é impulsada igualmente polo Movimento UIVO, do outro lado da raia, que fará entrega simbólica dunha carta dirixida á alcaldía da Gudiña para expresar a preocupación existente en Portugal polas posibles consecuencias ambientais do proxecto e reclamar o respecto dos compromisos internacionais entre ambos os Estados.

Ecoloxistas en Acción anima á cidadanía, ás entidades sociais e ás persoas comprometidas coa defensa do territorio a participar nesta concentración como mostra de apoio á protección do patrimonio natural compartido e en defensa dunha administración pública sometida ao cumprimento da legalidade.

 

La entrada Protestan contra a prórroga ilegal concedida pola Xunta a unha mina de volframio na Gudiña e antes os seus inminentes impactos transfronteirizos aparece primero en Ecologistas en Acción.

• Adolescencia Libre de Móbiles, Escola Saudable de Ecoloxistas en Acción e a Asociación Educación Activa comezaron con Aitor Bouza Manso, voceiro en materia de educación do Grupo Parlamentario Socialista, unha roda de encontros informativos.
• Voceiras destas asociacións mostraron ao representante do PsdG os mitos tecnolóxicos na proposición de lei, que, lonxe dos criterios científicos e das recomendacións das sociedades científicas, desprotexen a infancia e mocidade nos eidos da aprendizaxe, saúde e privacidade.
• Aitor Bouza comunícalles o seu interese de coñecer de primeira man ditas alertas e recomendacións e de como atenderllas no proceso de tramitación da mencionada lei de educación dixital de Galicia.

O 15 de xullo no Parlamento Galego, Adolescencia Libre de Móbiles, o programa escuelasaludable.org de Ecoloxistas en Acción e a Asociación Educación Activa, presentaron ao deputado Aitor Bouza, as 30 consideracións ao proxecto de Lei de educación dixital de Galicia que identifican os mitos tecnolóxicos que sustentan dito proxecto de lei, e desprotexen as persoas menores por non atender ao coñecemento científico e as recomendacións de paneis/institucións expertas (Suecia, Canadá, Francia, España, …), nin as recomendacións das principais sociedades científicas a nivel estatal do eido da medicina e a psicoloxía:

Sobre os efectos negativos coñecidos na aprendizaxe: Se informes como os PISA, mostran claramente peor rendemento académico a maior uso de pantallas na aula, paneis de persoas/institucións expertas desvelan como a introdución precoz de pantallas nos menores diminúe a concentración, a memoria de traballo, a lecto-escritura, o desenvolvemento da linguaxe, a calidade das aprendizaxes -máis superficiais e acríticos-; así como compite (rouba oportunidades) coas interaccións humanas necesarias na maduración e a aprendizaxe profunda.

Sobre os efectos negativos coñecidos no uso precoz de pantallas na saúde e desenvolvemento: No neurodesenvolvemento: retraso na linguaxe e psicomotor, menor desenvolvemento cognitivo e coeficiente intelectual, dificultade na xestión emocional e no desenvolvemento da autorregulación, menor volume cerebral en áreas clave -temporal, parietal, frontal-, deterioro da memoria de traballo e aumento da impulsividade, hiperactivación do sistema límbico, dificultade no desenvolvemento do control de impulsos, deterioro da atención sostida.

Na saúde mental: Condutas adictivas, depresión, ansiedade, problemas de concentración, baixa autoestima, trastornos alimentarios, alteracións do sono, pensamentos / prácticas suicidas…) e física (obesidade, risco cardiometabólico, fatiga visual, miopía, peores habilidades motoras, alteracións musculoesqueléticas,…),

Informaron igualmente a Aitor Bouza de como o proxecto de Lei Dixital de Galicia, é incompatíbel coas recomendacións da Asociación Española de Pediatría (AEP), asumidas na actualidade por, ao menos, 17 sociedades científicas da medicina e da psicoloxía: establecer tempos máximos de pantallas (non usar pantallas até os 6 anos, non máis dunha hora ao día entre os 7 e os 12 anos, e dúas horas a partir dos 13 anos, incluíndo o horario escolar), postergar o primeiro smartphone e o acceso a redes sociais até os 16 anos, e educar no dixital (e preparar para un mundo dixital) sen introducir ao alumnado como usuario de dispositivos, redes nin plataformas.

As voceiras das organizacións de familias, profesionais sanitarios, docentes e ecoloxistas, subliñaron que a innovación no eido educativo (e na protección dos menores) atópase nunha desescalada dixital nas aulas, non na introdución disruptiva de pantallas nunha poboación infantoxuvenil, máis vulnerábel a súa fascinación adictóxena e o roubo da atención. Mostraron como metodoloxías sen pantallas favorecen, en maior medida, o desenvolvemento do pensamento computacional e da competencia dixital dende unha perspectiva crítica. Reivindicaron as escolas como refuxios libres da omnipresenza das pantallas, onde prime o analóxico e se potencien metodoloxías activas, investigativas e participativas.
Sobre a desprotección na privacidade

Informaron igualmente ao deputado do PsdG de como o proxecto de lei, segue a permitir no ensino uns servizos dixitais das grandes compañías tecnolóxicas, incompatíbeis coa a privacidade. O propio uso do paquete ofimático de Microsoft usado nas aulas, xa foi desautorizado recentemente pola Autoridade de Protección de Datos austríaca por rastrexar ilegalmente ao alumnado e non dar acceso total á información recompilada.
Alentaron ao voceiro do PsdG a defender a migración progresiva a software libre de sistemas operativos e ferramentas dixitais, e formas reais de control da privacidade en plataformas, comunicacións, etc.

Sobre a “sordeira” da Xunta ao actual coñecemento científico

Adolescencia Libre de Móbiles, “Escola Saudable” de Ecoloxistas en Acción e a Asociación Educación Activa informaron a Aitor Bouza sobre o cambio de paradigma e a desescalada dixital xa iniciada nos países nórdicos pioneiros na dixitalización (Suecia, Finlandia, Dinamarca e Noruega), seguidos, en diferente grao, por outros países europeos, ou en diferentes Estados de EE.UU (actualmente en 5 e 10 en proceso, co apoio de familias, sindicatos docentes e apoios transversais nos seus respectivos parlamentos).

En España, a comunidade catalá comezou este curso retirando pizarras dixitais dá etapa infantil (0-6 anos), comunidades como a cántabra (orde autonómica), a valenciana (proxecto de orde), a balear (currículos escolares), tamén propoñen a retirada nesta etapa. Comunidades autónomas como a madrileña ou a catalá reverten a introdución de dispositivos dixitais individuais (DDI) até a ESO ou até 6º de primaria, respectivamente. O tempo de uso de DDI xa foi reducido recentemente regulando segundo a etapa, de 1 a 2 horas/día na comunidade murciana, entre 2-4 horas en primaria e 2-4 horas/día en secundaria na comunidade aragonesa, e, no caso dos dispositivos dixitais compartidos (DDC), entre 1 ou 2 horas á semana na comunidade madrileña no eido do ensino primario.

 

Documento PDF: 30 consideracións ao proxecto de Lei de educación dixital de Galicia

La entrada Levan ao Parlamento Galego as recomendacións científicas silenciadas e non atendidas no Proxecto de Lei de Educación dixital aparece primero en Ecologistas en Acción.

Os 70 colectivos que integran esta plataforma presentan un manifesto actualizado en defensa dun monte vivo e con futuro ante o inicio da campaña de alto risco de incendios.

Os 70 colectivos que integran a Plataforma por un Monte Galego con Futuro presentaron un manifesto no que reclaman un cambio urxente e profundo nas políticas públicas de prevención e loita contra os incendios forestais. Coincidindo co inicio da campaña de alto risco e un ano despois da vaga de lumes de 2025, as entidades denuncian o fracaso do actual modelo, excesivamente centrado na extinción, e esixen unha aposta decidida pola prevención, a restauración das zonas queimadas, un monte multifuncional e un medio rural vivo.

Manifesto por un monte galego vivo e con futuro

Perante o inicio da campaña, oficialmente chamada, de alto risco de incendios e un ano despois dunhas das piores vaga de incendios que se espallou por toda a Galiza no ano 2025, manifestamos a necesidade vital dun cambio urxente e radical das políticas públicas de protección do rural e defensa dun monte galego multifuncional, para que os incendios non se convertan nunha condena perpetua até que arda todo o noso país, o noso territorio, as nosas pertenzas, os nosos medios de vida e a nosa natureza.

O pasado ano Galiza sufriu a vaga de lumes máis catastrófica no que vai de século, e a segunda da historia en extensión da superficie queimada. Foron 209.281 as hectáreas ardidas segundo o sistema Copernicus da UE, principalmente na provincia de Ourense, e destas 37.819 hectáreas en Rede Natura 2000. Sobre estes territorios arrasados apenas se desenvolveron medidas de restauración. Segundo a Xunta, só se interveu sobre 200 hectáreas, o que supón o 0,16% do territorio oficialmente queimado (118.966 hectáreas), mais en marzo de 2026 só se tiñan tratado 110 hectáreas con medidas efectivas de restauración e rexeneración hidrolóxico-forestal. Como consecuencia, os montes queimados ficaron desprovistos de cobertoira vexetal, o que provocou que o solo perdera a súa estrutura e fora arrastrado polas chuvias provocando avenidas catastróficas, como as que aconteceron na comarca de Valdeorras. Pérdense así enormes cantidades de solo (entre 15 e 170 toneladas por hectárea cada ano). Tomando como referencia unha cifra estimada de 24 t/ha e ano, os lumes de 2025 puideron ocasionar a perda de 2,85 millóns de toneladas de solo, mobilizado episodicamente cara o fondo dos vales polas avenidas, o que dana traídas, propiedades e mesmo pon en risco a vida das persoas.

Causas múltiples e diversas están na orixe dos incendios que se producen cada ano no territorio da Galiza, e unha mudanza climática acelerada agrava as condicións favorable para incendios máis frecuentes e intensos. Todo o mundo parece estar de acordo en que o abandono do rural, as nefastas políticas agrarias e a aposta polo monocultivo de especies pirófitas de crecemento rápido están entre as causas que mais inflúen nas vagas incendiarias. Neste sentido a falsa moratoria para novas plantacións de eucaliptos decretada pola Xunta de Galiza desde o 1 de xaneiro de 2026 está levando a que continúe a súa expansión, á vista do desastre económico, social e ambiental que estamos padecendo, consideramos necesario reclamar unha moratoria indefinida.

Un ano máis, e xa van moitos, ante a incompetencia dos gobernos galegos do PP, estamos sendo testemuñas de como o lume se está propagar por numerosas aldeas e zonas próximas ás cidades, co agravante de que a extensión de territorio que se ve afectada é cada vez maior, se as condicións climáticas son desfavorábeis. Temos que denunciar, sen querer ser catastrofistas, que viviremos unha emerxencia civil permanente se as vagas de calor seguen chegando. Non podemos depender do factor meteorolóxico con condicións climáticas mais ou menos benignas, para que o lume arrase, ou non arrase, o noso monte. No que levamos de verán son xa 800 hectáreas queimadas ( Padrón, A Mezquita, Borbobás e A Capela) segundo unha cifras oficiais que a Xunta publica, pero maquilladas e despois de pasar unha férrea censura baixo aparencia de criterios informativos, facendo un control informativo propio dunha ditadura. Saber a verdade e coñecer o que está sucedendo é un dereito que o pobo galego temos, polo que demandamos aos Gobernos transparencia informativa e sen manipulación.

A planificación da campaña de alto risco de incendios é nefasta, neglixente e improvisada. O tempo perdido no inverno para realizar traballos de prevención, engádeselle o retraso nos labores de prevención e limpeza das faixas secundarias e a negativa da Xunta a profesionalizar e a ter un único servizo público de extinción dos lumes.

Neste ano no que andamos, a irresponsabilidade da Xunta da Galiza ficou patente co incumprimento de rozar e limpar as faixas secundarias das 276 parroquias, que figuran como “priorizadas” no PLADIGA, das que fican sen limpar 206 das 276 comprometidas. Despois da grande vaga de incendios do ano pasado o Presidente da Xunta, Alfonso Rueda, comprometeu-se no Parlamento Galego a que o seu Goberno ia rozar e limpar as faixas secundarias dos concellos de menos de 10.000 habitantes, isto é 295 dos 313 concellos que temos na Galiza, e agora resulta que desde a Xunta acusan aos e ás propietarias de non limpalas. Maior irresponsabilidade non a pode haber.

No ano 2026 non se incorpora nengunha praza nova de persoal propio do SPIF, son os mesmos efectivos que no 2025. Os medios terrestres e aéreos non contemplan nengún reforzo estrutural do operativo, que segue directamente privatizado. As únicas novidades son unha maior dotación de persoal através da contratacións externas, vía SEAGA, de 42 brigadas, e de 190 brigadas municipais. Todo un sistema de extinción baseado na precariedade e inseguridade laboral.

En todo caso, estamos ante un modelo fracasado, dun Plano de Prevención e Defensa contra os Incendios Forestais de Galiza (PLADIGA) para o 2026 que sigue sendo unha ferramenta inútil. É unha actualización de PLADIGAS anteriores, que se aproba sen debate no Consello Forestal da Galiza, sen avaliar e tirar conclusións da vaga de lumes do ano pasado, coa agravante de que neste Consello non están representadas todas as organizacións e entidades relacionadas co monte e o medio rural.

Seguir centrando a política anti-incendios na extinción, que fagocita case o 75% (159 millóns de €) dos 213 millóns do PLADIGA 2026, relegando a prevención (53 M€) e a formación (0,9 M€) e esquecendo por completo a restauración (0 €), fai que as consecuencias dos lumes atinxan máis aló do período de alto risco, o que maximiza os impactos negativos e pon en perigo vidas e facendas. Dito isto, non fica ningunha dúbida de que a loita contra o lume, na súa faceta de extinción, débese facer desde a óptica dun servizo público, profesional e permanente, polo que se fai necesario crear un Servizo Público de Bombeiros e Bombeiras Forestais, con a dimensión necesaria para atender a realidade existente.

A verdadeira política de prevención non é como pensa a señora conselleira e moita parte da sociedade, ter os montes limpos, as pistas arranxadas e os puntos de auga prestos, senón en ter un medio rural vivo e con actividade económica produtiva, un monte multifuncional e sustentábel coa implicación da veciñanza comuneira e dos e das titulares particulares nesta posta en valor. Neste sentido para garantir esta multifuncionalidade fai-se preciso reclamar da Consellaría do Medio Rural que volva pór en vigor a liña de axuda para a valorización integral do monte, así como as Unidades de Xestión Forestal (UXFOR), sen esquecer o Voluntariado en Defensa do Monte Galego, ferramentas que demostraron a súa eficacia no breve período no que estiveron vixentes.

A vida salvaxe que se perde tarda moitos anos en volver a reaparecer, porque a contorna tamén degradada, xa non consegue achegar sementes nin individuos para a recolonización natural. Cos lumes desaparecen animais ameazados, xoias naturais fráxiles e escasas como o bufo real, a aguia real, o lobo e o oso pardo… E con eles, centos de milleiros de pequenos animais abrasados polas lapas. Sobreiras, cerquiños, aciñeiras e érbedos monumentais convertidos en carbón en cuestión de segundos. E que pasará con ese solo queimado e requeimado, tan alterado que non poderá permitir o establecemento da vexetación que sustenta á fauna? A súa recuperación non é cuestión de décadas, senón de centos de anos.

As persoas labregas están especialmente afectadas pola destrución dos cultivos, a perda de forraxe almacenada e a imposibilidade de producir outra nova ou facer pastoreo nas terras arrasadas. Na apicultura perdeuse a zona de alimentación das abellas en km á redonda. E a recuperación destas zonas levará moito tempo.

Unha vez máis, temos que ser o pobo galego quen de forma auto-organizada nos preparamos para facer fronte a esta situación e para exixir ao goberno da Xunta medidas urxentes para frear esta situación e un cambio radical nas súas políticas ambientais, agro gandeiras e forestais.

E por isto esiximos:

• A creación dun único servizo público, de xestión directa e dependente da Xunta, evitando a súa privatización, composto por profesionais, adecuadamente formado en prevención, extinción de incendios e outras emerxencias que poidan alternar os labores de extinción no verán e prevención durante todo o ano.
• Plan de actuación e restauración inmediata nas zonas queimadas para evitar a erosión destes solos de extraordinaria importancia e procurar o antes posíbel a súa recuperación, así como impedir o arrastre e a chegada de cinzas e sedimentos a ríos, rías ou zonas habitadas xerando un risco para os sistemas naturais e as poboacións, como as vividas no mes de xuño na comarca de Valdeorras.
• A suspensión da tempada de caza e pesca non só nas áreas queimadas senón tamén nos tecores veciños por un período que permita a rexeneración das poboacións salvaxes afectadas polo lume.
• O pulo decidido a políticas estruturais que preserven a biodiversidade natural, restauren os ecosistemas danados e recuperen os usos tradicionais e multifuncionais dos montes, como o pastoreo. A aposta por unha agricultura labrega, familiar e agroecolóxica, que garanta prezos xustos para o sector produtor. Medidas que contribúen a fixar poboación no rural e a afastar os lumes.
• Apoiar tanto a propiedade particular, como especialmente as comunidades de montes en man común, no camiño cara unha xestión forestal e de monte protectora ante o risco de incendios. Fomentar as iniciativas que fortalezan a esas comunidades e permitan o aproveitamento multifuncional do territorio, evitando o abandono ou a extensión de monocultivos de especies como eucalipto ou piñeiros.
• Denunciamos que a Xunta siga empregando o monte galego como obxecto de especulación, ou como solo barato para as grandes corporacións multinacionais enerxéticas, mineiras ou pasteiras, como ENCE ou ALTRI, que expulsan ás persoas do rural na procura do seu lucro privado.
• Cómpre protexer o monte e o rural en todo momento pero, especialmente, ante a desgraza ambiental e social xerado polo lume, evitando que favoreza os intereses dos lobbys enerxético, mineiro, urbanístico, e forestal.
• Reclamamos unha moratoria indefinida para a plantación de eucaliptos e doutras especies pirófilas, así como a súa eliminación paulatina e dando alternativas aos e ás titulares de montes de eucaliptos situados en terras agrarias, apoio económico ás persoas que conservan as masas forestais autóctonas e os servizos ecosistémicos asociados, figuras de protección medioambiental, masas mixtas, zonas paisaxísticas, con restos patrimoniais, etc.
• Que por parte das administracións públicas se proporcione o apoio necesario, tanto material como técnico, así como garantir a simplificación administrativa e burocrática e a continuidade das explotacións agropecuarias afectadas e danadas polos incendios do verán do ano 2025 e dos que se dean este ano.
• Outro modelo industrial da madeira e dos produtos derivados na Galiza é necesario. Un modelo que teña como obxectivo o peche dos ciclos produtivos, tanto para as madeiras de calidade como para os produtos do monte.

 

La entrada A plataforma “Por un monte galego con futuro” reclama un cambio radical na política forestal e de prevención dos incendios aparece primero en Ecologistas en Acción.

• A organización ecoloxista celebra que o Parlamento Europeo, na reunión tripartita con outros órganos da UE o 29 de xullo, mantivese as súas liñas vermellas sobre a instauración dun Chat Control 2.0 de escaneamento masivo obrigatorio de toda comunicación privada, incluída a mensaxería cifrada.
• Con todo, alerta do intento do Consello de Ministros da UE e do Partido Popular Europeo, para aprobar esta semana por proceso de ?urxencia? unha nova versión de Chat Control 1.0, rexeitado en marzo por unha clara maioría de 311 votos fronte a 228.
• A ineficacia de Chat Control 1.0 quedou demostrada para o control nas redes de delitos de abuso sexual que, a cambio, dá cobertura legal ás plataformas dixitais para o escaneamento masivo de comunicacións privadas, transgredindo a protección de datos da Directiva sobre Privacidade Electrónica.

Ecoloxistas en Acción celebra que, dende maio de 2026, as plataformas dixitais teñan que respectar a Directiva sobre Privacidade Electrónica, ao expirar o regulamento temporal denominado Chat control 1.0. Dende 2021, devandito regulamento europeo permitiu ás plataformas revisar as mensaxes privadas dos usuarios en busca de material de abuso sexual infantil.

Así mesmo, a organización ecoloxista considera positivo que o equipo de negociación do Parlamento Europeo non aceptase -no diálogo tripartito do 29 de xullo- a proposta do Consello da UE dun regulamento permanente, Chat Control 2.0, de escaneamento obrigatorio masivo da comunicación privada da cidadanía europea, mesmo para os mensaxeiros cifrados. Segundo a representación europarlamentaria, defenderon a súa liña vermella contra a vixilancia masiva xeneralizada e a favor de que a vixilancia estea baseada en ordes xudiciais.

Con todo, Ecoloxistas en Acción alerta de que esta semana o Consello de Ministros da UE e o Partido Popular Europeo van introducir un debate no Parlamento Europeo co que solicitan un mecanismo de “urxencia”, xusto antes do receso de verán. Devandito mecanismo de urxencia podería alterar a maioría de 311 votos fronte a 228, alcanzada en marzo deste ano, e eludiría aos organismos de control democrático, a necesidade dun novo ditame do Supervisor Europeo de Protección de Datos e unha avaliación de impacto das infraccións dos dereitos fundamentais.

A propia Comisión Europea xa admitiu -COM(2025)740- que non existe un vínculo probado entre o escaneo de mensaxes privadas e as condenas por abuso sexual de menores ou o rescate de nenas e nenos. De feito, Europol acaba de pechar 373.000 páxinas web con contido pedopornográfico sen escaneo masivo de chats. A pesar diso, as empresas seguen escaneando datos mesmo despois da expiración do Chat Control 1.0.

Por todo o anterior, Ecoloxistas en Acción apela a europarlamentarias e europarlamentarios do Estado español a manter un proceso garantista e esixir criterios de protección da privacidade nos debates e votacións que comezan mañá martes 7 de xullo.

La entrada Ecoloxistas en Acción esixe que non se aprobe no Parlamento Europeo unha nova versión de Chat Control 1.0 aparece primero en Ecologistas en Acción.

• Ecoloxistas en Acción presentou ‘Bandeiras negras 2026’, un informe co que saca á luz os casos máis significativos de contaminación e mala xestión ambiental das costas en Galicia. Como cada ano desde 2005, outorgáronse 6 bandeiras en Galicia e un total de 48 bandeiras no conxunto do Estado, dúas por provincia e/o cidade autónoma con litoral.
• Este ano identifícanse problemas recorrentes como a contaminación mariña por depuración deficiente ou por vertidos de residuos mineiros, a destrución de zonas de alto valor natural pola construcción de urbanizacións, a perda de biodiversidade ou a ocupación ou mala xestión do espazo público maritimo – terrestre.
• Como novidade, a organización ecoloxista, baixo o convencemento de que hai que traballar por futuros desexables e un planeta habitable, nesta edición puxo o acento nas solucións e explicou como a restauración ecolóxica dalgúns puntos detectados pode contribuír a que se reverta a situación de degradación.  

 

Un ano máis, tras unha análise dos aproximadamente 8.000 quilómetros das costas do Estado español, Ecoloxistas en Acción presentou o seu informe Banderas Negras. Trátase dun estudo que recompila as 48 bandeiras que a organización ecoloxista outorga a puntos concretos do litoral español, dous por provincia e por cidade autónoma. En cada un destes lugares outórgase unha bandeira negra por contaminación e outra por mala xestión. En Galicia suman 6 bandeiras negras, 2 por cada provincia con litoral: A Coruña, Pontevedra e Lugo.

Bandeiras na Galiza:

Provincia de Pontevedra:

• Por contaminación: O grave impacto ambiental da ampliación do Porto Deportivo de Baiona
• Por mala xestión: Agresións urbanísticas na costa de Cabo Estai

Provincia de A Coruña:

• Por contaminación: Mina de Monte Neme
• Por mala xestión: Vertidos contaminantes na costa de Ferrolterra pola mala xestión dos residuos na rede de saneamento

Provincia de Lugo:

• Por contaminación: A degradación ambiental da illa Pancha polo desleixo das administracións
• Por mala xestión: Degradación da praia das Catedrais – Augas Santas pola falta de aplicación do seu plan de conservación

O grave impacto ambiental da ampliación do Porto Deportivo do concello de Baiona  recibe a bandeira negra por contaminación da província de Pontevedra.

O proxecto de ampliación do Porto Deportivo de Baiona contempla recheos sobre a lámina de auga da ría de Vigo que incrementarían a superficie do porto, a construción dun edificio para usos hostaleiros, un aparcadoiro e un novo varadoiro, así como o aumento do número de amarres de 340 a preto de 550. O proxecto podería vulnerar varias directivas da Unión Europea, como a Directiva Hábitats 92/43/CEE, a Directiva Marco da Auga 2000/60/CE, a Directiva Marco sobre a Estratexia Mariña 2008/56/CE, e a normativa sobre avaliación de impacto ambiental. En particular, sinalan a ausencia dunha avaliación ambiental actualizada, o incumprimento do principio de precaución e o risco de deterioro dos hábitats protexidos, motivo polo cal esixen a paralización inmediata da ampliación.  A plataforma veciñal Salvemosantamarta e diversos colectivos ambientais rexeitan o proxecto, denunciando que o recheo poría en risco a calidade do litoral, a paisaxe, a praia de Santa Marta e a biodiversidade mariña, perpetuando un modelo de turismo estacional que sobrecarga os recursos locais.

As agresións urbanísticas na costa de Cabo Estai, concello de Vigo,  recolle a bandeira negra por mala xestión da província de Pontevedra.

Esta Bandeira Negra concédese ao Concello de Vigo e aos promotores da urbanización con 6 chalets no espazo natural litoral de Cabo Estai. Unha obra que retorce a legalidade urbanística desprotexendo terreos non urbanizables, afectando ao dominio público marítimo-terrestre e construindo un vieiro asfaltado que usurpa fincas da veciñanza. Unha bandeira ademais para expresar a solidariedade coa mobilización da Asociación veciñal de San Miguel de Oia e o seu presidente, quen foi denunciado polos promotores por cuestionar esta desfeita ambiental e urbanística.

A mina de Monte Neme nos municipios de Carballo e Malpica recolle a bandeira negra por contaminación da provincia de A Coruña.

O 31 de xaneiro de 2026 produciuse a rotura dunha das balsas de residuos mineiros do Grupo Mineiro Monte Neme. O colapso provocou a saída dun gran volume de augas contaminadas e lodos mineiros que descenderon pola ladeira ata alcanzar o rego de Tuixe, o rego dous Riás e finalmente a Praia dos Riás, dentro da ZEPA Costa da Morte, espazo integrado na Rede Natura 2000. O accidente produciuse durante a execución das obras de restauración impulsadas pola Xunta de Galicia e financiadas con fondos europeos Next Generation EU, cuxo obxectivo era precisamente eliminar os riscos ambientais asociados ás antigas explotacións mineiras e descontaminar as augas acumuladas nas balsas. A rotura constitúe o segundo episodio grave rexistrado nestas instalacións en apenas doce anos, despois do colapso doutra balsa ocorrido en febreiro de 2014. A repetición dun desastre similar pon de manifesto o fracaso de décadas de xestión administrativa e a incapacidade das administracións competentes para resolver de forma definitiva un problema ambiental coñecido desde hai máis de trinta anos.

O EDAR de Cabo Prioriño, concello de Ferrol , polos vertidos contaminantes na costa de Ferrolterra pola mala xestión dos residuos na rede de saneamento Cabo Prioriño, concello de Ferrol recibe a bandeira negra por contaminación da provincia de A Coruña.

Durante décadas a costa de Ferrolterra sufriu o impacto da chegada de augas residuais sen tratamento adecuado, o que provocou a degradación dos ecosistemas mariños e o peche de bancos marisqueiros. Entre os problemas máis visibles destaca a presenza de residuos sólidos, especialmente toalliñas húmidas, que chegan ao mar durante episodios de fortes choivas. Esta situación resulta especialmente preocupante ao tratarse dun espazo de alto valor ecolóxico, integrado na Rede Natura 2000 e declarado Zona Especial de Conservación polo Decreto 37/2014, ademais de formar parte das áreas importantes para a conservación das aves identificadas por SEO/BirdLife.

A degradación ambiental da illa Pancha polo desleixo das administracións públicas, no concello de Ribadeo, recolle a bandeira negra por contaminación da provincia de Lugo.

O da Illa Pancha é un caso de privatización dun ben público pertencente a un espazo protexido, outorgándolle un uso non contemplado na normativa destes espazos sen a preceptiva xustificación do interese xeral, sen contar con informes sectoriais obrigatorios e sorteando o procedemento regrado con falacias e opacidade. No seu último escrito do 13 de xuño de 2024 o Defensor notifica que a Consellería de Medio Ambiente «manifiesta aceptar la Recomendación formulada, referida al cumplimiento del apartado cuarto del artículo 46 de la Ley 42/2007, del Patrimonio Natural y de la Biodiversidad», e comprométese a adoptar «las medidas precisas para el cumplimiento de la Resolución en las próximas certificaciones que emita sobre los posibles efectos de un proyecto sobre los espacios de la Red Natura 2000 de Galicia.». Como pode observarse, a Consellería recoñece que non se está a cumprir a legalidade, pero elude comprometerse a corrixir a situación neste caso concreto. Pola súa parte a Administración Portuaria e o Concello derivan a responsabilidade ambiental na Consellería, mentres evitan esixir o cumprimento dos trámites preceptivos nos seus respectivos procedementos de outorgamento de concesións e licencias.

A degradación da praia das Catedrais – Augas Santas pola falta de aplicación de su plan de conservación, no  concello de Ribadeo recibe a bandeira negra por mala xestión da provincia de Lugo.

A historia da xestión da praia de As Catedrais – Augas Santas é moi representativa do xeito de protexer o noso patrimonio natural en Galicia, xa que aprobáronse recoñecementos ao patrimonio natural que máis que figuras de protección son promoción turística que incrementa a súa vulnerabilidade. A Xunta de Galicia tardou décadas en deseñar os plans de protección requiridos, facilitando así a súa degradación. Cando finalmente chegaron eses plans, non se implementan nin se destinan os fondos precisos para a súa xestión, quedando en papel mollado. No ano 2025 cumpríuse unha década da publicación do Plan de Conservación do Monumento Natural da praia de As Catedrais e dúas da aprobación desa figura de protección, mais os problemas seguen aí. As novas seguen a falar de saturación, mal comportamento, degradación e inacción das administracións responsables alén de seguir a promovela coma reclamo turístico.

A factoría celulósica de ENCE na ría de Pontevedra.

Aínda que non sinalada este ano expresamente nos informes particulares, a factoría celulósica de ENCE na ría de Pontevedra non pode deixar de ser mencionada no informe Banderas Negras.As súas continuas malas prácticas ambientais e conflitos de interese con distintas administracións, comezando pola Xunta de Galicia, segue tendo a marca de bandeiras negras en Galicia. Agora, a Comisión Europea dá a razón ao movemento social, na liña defendida pola Asociación Pola Defensa da Ría, na súa demanda ao Gobierno español para que adapte a Lei de costas ás normas comunitarias no que ás prórrogas se refire.  Ábrese a porta a que se aprobe o novo regulamento da lei elaborado polo goberno central onde, entre outras cousas, establece que as concesións en dominio público que poidan ser inundables (como no caso de ENCE) poderán ser revogadas e, en todo caso, que ningunha concesión en dominio público poderá estenderse máis aló dos 75 anos en total con efectos retroactivos, co cal ENCE tería que abandonar Lourizán no ano 2033 no canto de 2073.

Dunha bandeira negra a un proceso de restauración ecolóxica.

Con todo, e co obxectivo de defender e traballar para que outros futuros sexan posibles, nesta edición a organización ecoloxista puxo o foco nas solucións e para iso, presentou a restauración ecolóxica da natureza como eixo central do informe.  A restauración ecolóxica consiste en axudar á recuperación dun ecosistema que foi degradado, danado ou destruído. Pode levarse a cabo de forma activa, mediante intervencións destinadas a restablecer funcións naturais, ou de forma pasiva, permitindo que os ecosistemas se recuperen por si mesmos, unha vez eliminadas as presións. O Regulamento sobre a Restauración da Natureza, en vigor desde agosto de 2024, inclúe obxectivos vinculantes de restauración de hábitats e especies costeiras, establecendo metas para recuperar progresivamente os ecosistemas terrestres, costeiros e mariños degradados, co obxectivo de mellorar o seu estado de conservación nas próximas décadas. No informe propóñense actuacións específicas sobre algúns lugares do litoral que recibiron unha bandeira negra e onde, se se intervén neles mediante a restauración, sería posible reverter, en certa medida, a perda de biodiversidade, aumentar a adaptación fronte aos impactos do cambio climático e mellorar a calidade ambiental dos territorios. Existen experiencias no Estado español que demostran que, cando existe vontade política e permítese á natureza recuperar o seu espazo, esta responde positivamente.

A elaboración deste informe foi posible grazas á coordinación da rede de persoas activistas e voluntarias dos grupos locais de Ecoloxistas en Acción ou de organizacións amigas que, grazas ao seu traballo, fixeron posible que o informe de Banderas negras saia á luz un ano máis.

• Informe Bandeiras negras 2026
• Galería imaxes
• Mapa interactivo

 

La entrada O informe ‘Bandeiras negras 2026 pon o acento na restauración ecolóxica dos espazos costeiros para facer fronte á degradación e urbanización do litoral aparece primero en Ecologistas en Acción.

O venres 26 de xuño ás 20.00h no salón de actos do local sindical de Pontevedra (Rúa Pasantaría) terá lugar un faladoiro: “submisión ou castigo” con voceiros de Amnnistia Internacional Sara López), CGT de Pontevedra (Larri) e Ecoloxistas en Acción (Ana Freiría), para visibilizar e denunciar os casos recentes de criminalización do ecoactivismo, como: os 5 anos de cárcere aos participantes nunha acción de protesta da entrada dun metanero de bandeira con 130.000 m3 de gas fósil procedente de fracking (técnica de extracción prohibida en España) no porto de Sagunto Valencia) en 2021, proceso penal contra nove persoas por lanzar pintura biodegradable e inocua na fachada do Congreso en 2023, ou a vista oral coa ameaza de 10 meses de prisión por por unha acción de protesta ecoloxista no 2019 na que participaron unhas 300 persoas, convocadas polas plataformas 2020 Rebelión por el Clima e Extinction Rebellion, ou sancións a ecoactivas por denuncias da Cámara Mineira de Galicia.

Ecoloxistas en Acción lembrase que a resposta institucional á crise ecosocial pasa a centrarse en perseguir a quen a sinalan. A crise ecosocial e a crise climática son o elefante na habitación. A gravidade da situación, denunciada desde a ciencia e cada vez máis evidente no noso día a día, contrasta coa a súa ausencia no debate público. Quen se atreven a sinalar a inacción política son castigados con cuantiosas multas ou mesmo coa cárcere. Amnistía Internacional e a ONU expresaron a súa preocupación por esta deriva xudicial que busca silenciar ao activismo. «Submisión ou castigo» é un faladoiro sobre a criminalización da protesta ecosocial para denunciar o desprazamento polo que a resposta institucional á crise ecosocial pasa a centrarse en perseguir a quen a sinalan.

La entrada Faladoiro sobre a criminalización da protesta ecosocial aparece primero en Ecologistas en Acción.

• O informe sobre a calidade do aire de Ecoloxistas en Acción conclúe que 860.000 galegos e galegas estiveron expostos durante 2025 a unha contaminación que excede os novos límites aprobados para 2030 pola Unión Europea.
• As áreas urbanas da Coruña e Vigo incumpriron o novo límite legal anual do dióxido de nitróxeno que estará vixente en 2030.
• Se se teñen en conta os valores recomendados pola Organización Mundial da Saúde (OMS), moito máis estritos que os límites legais vixentes e novos, o aire contaminado afectou de novo o ano pasado á totalidade da poboación galega.

O informe elaborado por Ecoloxistas en Acción analiza os datos recollidos en 59 estacións oficiais de medición da calidade do aire instaladas en Galicia. Entre as súas principais conclusións, salientan:

• Durante 2025 a calidade do aire en Galicia mellorou con respecto a 2024 e os anos anteriores á COVID-19, cunha redución dos niveis de partículas en suspensión (PM10 e PM2,5) e dióxido de nitróxeno (NO2) e unha lixeira repunta do ozono, con porcentaxes de entre o 18 % e o 45 % de caída respecto das medias do período 2012-2019.
• O informe toma como referencia os novos valores límite da Directiva 2024/2881, que deberán alcanzarse antes de 2030, de acordo cos cales o aire contaminado afectou en 2025 o 32 % da poboación galega, o que expresa a magnitude do reto a asumir polas administracións no próximos tres anos para aliñarse coa nova lexislación.
• Considerando a normativa aínda vixente, non houbo poboación que respirase aire contaminado nin superficie exposta a niveis de contaminación que danan a vexetación, por encima dos obsoletos límites legais actuais. Aínda que os niveis de partículas PM10 e NO2 excederon os devanditos límites nas tres estacións da autoridade portuaria de Vigo.
• Se se teñen en conta os valores recomendados pola Organización Mundial da Saúde (OMS), moito máis estritos que os límites legais vixentes e novos, e o obxectivo a longo prazo para protexer a vexetación da Unión Europea, o aire contaminado afectou de novo o ano pasado a totalidade da poboación galega. En cambio, polos baixos niveis de ozono o territorio galego estivo libre de contaminación prexudicial para a vexetación.
• As partículas (PM10 e PM2,5) e o dióxido de nitróxeno (NO2) no aire seguiron afectando a práctica totalidade da poboación galega. As partículas presentaron a peor situación na cidade de Ourense. As áreas urbanas da Coruña e Vigo incumpriron o novo límite legal anual para 2030 do NO2. Debido ás características climáticas de Galicia (inestabilidade, altas precipitacións e baixa radiación), a formación de ozono é moderada.
• A contaminación do aire é a primeira causa ambiental de morte. Segundo a Axencia Europea de Medio Ambiente, en 2023 faleceron prematuramente até 24.000 persoas no Estado español por enfermidades agravadas pola mala calidade do aire, 500 delas en Galicia.
• Ecoloxistas en Acción realizou en 2023 e 2024 dúas campañas de medición de NO2 nos accesos a algúns dos centros escolares con máis tráfico motorizado das cidades da Coruña e Vigo, co resultado de que a poboación infantil está a miúdo exposta a niveis moi elevados de contaminación, por riba dos rexistrados nas estacións oficiais de control da calidade do aire. O que ademais cuestiona a súa correcta localización, polo que a organización ambiental pediu a súa revisión para as estacións de tráfico.
• Vencido fai tres anos e medio o prazo para que todas as cidades de máis de 50.000 habitantes establezan zonas de baixas emisións, tanto para mellorar a calidade do aire como para reducir as emisións de dióxido de carbono (CO2) e así mitigar a crise climática, en Galicia tan só A Coruña e Pontevedra cumpriron formalmente esta obriga. Ademais, os concellos da Coruña e Vigo carecen de protocolos de actuación fronte a episodios de contaminación atmosférica como os que periodicamente as afectan.

 

 

La entrada A contaminación do aire descende en Galicia, pero o aire sucio segue afectando toda a poboación aparece primero en Ecologistas en Acción.