🔒
Hay nuevos artículos disponibles. Pincha para refrescar la página.
AnteayerSalida Principal

De piscifactorías y humedales: las renaturalizaciones pendientes se llevan las Banderas Negras del 2026

30 Junio 2026 at 12:00
  • Las Banderas Negras en la costa vizcaína se clavan en los terrenos de la antigua central nuclear de Lemoiz y en el humedal de Lamiako.
  • En Gipuzkoa, la organización ecologista coloca su distintivo negro en la piscifactoría abandonada de la cala Agiti y el humedal de Motondo en Orio.

Como todos los años, Ecologistas en Acción publica su informe Banderas Negras 2026 con el fin de dar a conocer los casos más significativos de contaminación y mala gestión ambiental del litoral. Cada provincia o ciudad autónoma con litoral opta a dos banderas negras, una por mala gestión y otra por contaminación, con un total de 48 en todo el estado. Tras seguir atentamente la actividad de empresas y administraciones a lo largo del litoral vasco, Ekologistak Martxan presenta sus cuatro Banderas Negras.

Este año se identifican problemas recurrentes como la regresión de playas, la destrucción de humedales y sistemas dunares, la contaminación marina, la pérdida de biodiversidad o el aumento de la vulnerabilidad frente a temporales e inundaciones. Como novedad, la organización ecologista, bajo el convencimiento de que hay que trabajar por futuros deseables y un planeta habitable, en esta edición ha puesto el acento en las soluciones y ha explicado cómo la restauración ecológica de algunos puntos detectados puede contribuir a que se revierta la situación de degradación.

Bizkaia: de la macropiscifactoría en Lemoiz a la desprotección de la Marisma de Lamiako

Comenzando el recorrido por la costa vizcaína, la Bandera Negra por contaminación recae en el nuevo proyecto de “restauración” de la antigua central nuclear de Lemoiz, en la cala de Basorda, impulsado por el Lehendakari Pradales. Este proyecto, presentado recientemente, pretende implantar una enorme piscifactoría con un parking de 200 plazas y 15.000 metros cuadrados. En un principio, el Ejecutivo Vasco tendría que hacer una inversión de 60 millones de euros para renovar las deterioradas paredes de la central. Se espera que las obras empiecen en 2027 y se extiendan hasta 2030. La empresa se llamará “Aquacria Basordas” y estará integrada por Sea Eight y el Gobierno Vasco. Sea Eight es una empresa propiedad del fondo de inversión Atlitan, que a su vez es proveedora de Mercadona, con otras 4 granjas piscícolas, 2 en Portugal y otras 2 en España. La de Lemoiz equivaldría a las otras 4 juntas y además prevén que sea la mayor de Europa. La acuicultura, aunque nos la presentan como inocua, genera muchos problemas. Son macrogranjas en el mar y tienen todos los problemas derivados de una producción industrial masiva, como el uso masivo de nutrientes y sustancias químicas, antibióticos, alguicidas, desinfectantes e insecticidas.

Ekologistak Martxan  propone que se descarte el proyecto de construcción de la macro piscifactoría propuesto y que desde la Diputación Foral de Bizkaia y el Gobierno Vasco se redacte, y se implemente, un proyecto de restauración y recuperación ambiental de toda la cala de Basorda, con la intención de desmantelar definitivamente la central nuclear de Lemoiz, y devolver la cala a su estado natural original.

De Lemoiz viajamos a Lamiako. Se otorga la Bandera Negra por Mala Gestión al ayuntamiento de Leioa y al proyecto de construcción de edificios en la zona de la marisma de Lamiako. Se le concede de nuevo esta bandera negra a este proyecto en un último intento de hacer entender a las autoridades locales la importancia de la recuperación de dicho humedal para las generaciones actuales y futuras. Según el proyecto aprobado en noviembre de 2020 la marisma quedaría reducida a un tercio de los terrenos posibles, otro tercio para edificaciones y otro más para construir un parque más de los muchos que ya tiene Leioa. A su vez, la antigua zona intermareal se dividiría en 2 zonas pequeñas, dando lugar a un parque con algunos árboles sueltos en la zona y una pequeña marisma tocando con la ría.

Como solución, se propone que el Ayuntamiento de Leioa escuche a los vecinos y organizaciones sociales y modifique el proyecto propuesto, no construya las casas ni el parque actualmente propuestos y dedique todo el espacio a la restauración de la marisma en toda su extensión.

Gipuzkoa: los inaplazables proyectos de restauración de la Cala Agiti y el humedal de Motondo

La Bandera Negra 2026 por contaminación de la costa gipuzkoana viaja este año a Orio por la no restauración del humedal de Motondo. Motondo constituye una de las zonas más extensas de la ría del Oria con mayor posibilidad de recuperación. Por su parte, la ría es uno de los estuarios más extensos de la Comunidad Autónoma del País Vasco (CAPV), con un alto valor faunístico y florístico y con una función importante como lugar de reposo y alimentación de aves, y como área de invernada. Las “Vegas y marismas del Cerrado de Motondo” constituyen un entorno de un gran valor natural que se ha degradado por la actividad humana y la dejadez administrativa. Motondo es una superficie supramareal elevada artificialmente, en la que subsisten canales de drenaje de antiguas parcelas cultivadas, áreas rellenadas con arenas, tierras, escombros o residuos industriales. Motondo fue desecado, aislado de la dinámica mareal y elevado artificialmente mediante diques, escolleras y rellenos. Allí donde hubo un humedal estuarino funcional, con intercambio mareal y vegetación halófila, quedó un espacio roto, empobrecido y parcialmente transformado en prados y rellenos. Durante décadas ha recibido tierras, escombros y otros residuos, generando un entorno con suelos potencialmente contaminados.

Para la restauración de Motondo se deberían llevar a cabo una serie de acciones como   garantizar y mantener el régimen hidrológico natural del estuario y su dinámica o conservar activamente los hábitats y las poblaciones de fauna y flora dentro del sistema y proteger los mejor representados. Además, se debe aumentar su superficie y mejorar su funcionalidad. controlando el uso recreativo y la presión urbana.

La Bandera Negra por Mala Gestión en la costa guipuzcoana ha sido concedida al Gobierno Vasco por su mala gestión de la piscifactoría abandonada de la cala Agiti, en las faldas del monte Mendizorrotz (Igeldo), un enclave de alto valor ambiental que lleva más de 20 años en desuso sin un plan de restauración. Las instalaciones, construidas en 1989 y cerradas en 2006, ocupan una amplia superficie en la costa y han generado un deterioro paisajístico reconocido incluso por la propia empresa responsable. La administración vasca se escuda en un problema competencial pero, paralelamente, impulsando y facilitando el desarrollo de proyectos industriales en el mismo enclave.

Se debe proceder a su renaturalización tal y como se aprobó por unanimidad en el Pleno del Ayuntamiento de Donostia el día 29 de mayo de 2025. Tal como se señala en las actas del pleno “se insta al Gobierno Vasco a iniciar cuanto antes los trámites para la restauración ambiental de la cala Agiti.” Paralelamente, habría que reclamar a la empresa titular de la piscifactoría (Culmanor S.A.) el cumplimiento de las medidas de restauración que le sean legalmente exigibles.

 

 

La entrada De piscifactorías y humedales: las renaturalizaciones pendientes se llevan las Banderas Negras del 2026 aparece primero en Ecologistas en Acción.

Arrain-haztegiak eta hezeguneak: egiteke dauden birnaturalizazioek 2026ko Bandera Beltzak jasotzen dituzte

30 Junio 2026 at 12:00
  • Bizkaiko kostaldeko Bandera Beltzak Lemoizko zentral nuklear zaharraren lurretan eta Lamiakoko hezegunean iltzatzen dira.
  • Gipuzkoan, erakunde ekologistak bere ikurra beltza jarri du Agiti kalako arrain-haztegi abandonatuan eta Orioko Motondo hezegunean.

Urtero bezala, Ecologistas en Acción taldeak Banderas Negras 2026 txostena argitaratu du, itsasertzeko kutsadura eta ingurumen-kudeaketa txarraren kasu esanguratsuenak ezagutarazteko. Kostaldea duen probintzia edo hiri autonomo bakoitzak bi bandera beltz lortzeko aukera du, bat kudeaketa txarragatik eta bestea kutsaduragatik, guztira 48 izanik estatu osoan. Euskal kostaldean zehar enpresen eta administrazioen jarduera arretaz jarraitu ondoren, Ekologistak Martxan-ek bere lau Bandera Beltzak aurkeztu ditu.

Aurten behin eta berriz agertzen diren arazoak identifikatu dira, hala nola hondartzen atzerakada, hezeguneen eta duna-sistemen suntsipena, itsasoko kutsadura, biodibertsitatearen galera edo denboraleen eta uholdeen aurreko kalteberatasuna areagotzea. Berritasun gisa, erakunde ekologistak, etorkizun desiragarrien eta planeta bizigarri baten alde lan egin behar dela sinetsita, irtenbideetan jarri du arreta, eta detektatutako puntu batzuen leheneratze ekologikoak degradazio-egoera lehengoratzen nola lagun dezakeen azaldu du.

Bizkaia: Lemoizko makropiszifaktoriatik Lamiakoko paduraren babesgabetasunera

Bizkaiko kostaldeko ibilbidea hasita, kutsaduragatiko Bandera Beltza Lemoizko zentral nuklear zaharra “lehengoratzeko” proiektu berriari dagokio, Basordako kalan, Pradales lehendakariak bultzatuta. Duela gutxi aurkeztutako proiektu honek arrain-haztegi erraldoi bat ezarri nahi du, 200 plaza eta 15.000 metro koadroko aparkaleku batekin. Hasiera batean, Eusko Jaurlaritzak 60 milioi euroko inbertsioa egin beharko luke zentralaren horma hondatuak berritzeko. Lanak 2027an hastea eta 2030era arte luzatzea espero da. Enpresak “Aquacria Basordas” izena izango du, eta Sea Eightek eta Eusko Jaurlaritzak osatuko dute. Sea Eight Atlitan inbertsio-funtsaren jabetzakoa da, eta, aldi berean, Mercadonaren hornitzailea da, beste 4 arrain-haztegirekin, 2 Portugalen eta beste 2 Espainian. Lemoizkoa beste 4en parekoa izango litzateke, eta, gainera, Europako handiena izatea aurreikusten dute. Akuikulturak, kaltegabetzat jotzen badute ere, arazo asko sortzen ditu. Itsasoan makrogranjak dira, eta industria-ekoizpen masibo baten ondoriozko arazo guztiak dituzte, hala nola mantenugaiak eta substantzia kimikoak, antibiotikoak, aguizidak, desinfektatzaileak eta intsektizidak masiboki erabiltzea.

Ekologistak Martxan-ek eskatu du proposatutako arrain-haztegiaren makroa eraikitzeko proiektua baztertzea, eta Bizkaiko Foru Aldundiak eta Eusko Jaurlaritzak Basordako kala osoa lehengoratzeko eta lehengoratzeko proiektu bat idaztea eta ezartzea, Lemoizko zentral nuklearra behin betiko desegiteko eta kala jatorrizko egoera naturalera itzultzeko.

Lemoizetik Lamiakora goaz. Kudeaketa Txarragatiko Bandera Beltza ematen zaio Leioako Udalari eta Lamiakoko paduraren inguruan eraikinak eraikitzeko proiektuari. Proiektu honi bandera beltz hori ematen zaio berriro, tokiko agintariei hezegune hori berreskuratzeak egungo eta etorkizuneko belaunaldientzat duen garrantzia ulertarazteko azken ahaleginean. 2020ko azaroan onartutako proiektuaren arabera, padura lursail posibleen heren batera murriztuko litzateke, beste heren bat eraikinetarako eta beste bat Leioak dituen parke ugarietatik beste bat eraikitzeko. Era berean, marearteko zona zaharra 2 eremu txikitan banatuko litzateke, eta parke bat sortuko litzateke, inguruan zuhaitz solte batzuk eta itsasadarra ukitzen duen padura txiki bat dituena.

Irtenbide gisa, proposatzen da Leioako Udalak bizilagunei eta gizarte-erakundeei entzutea eta proposatutako proiektua aldatzea, gaur egun proposatutako etxeak eta parkea ez eraikitzea eta espazio guztia paduraren azalera osoa lehengoratzeko erabiltzea.

Gipuzkoa: Agiti kala eta Motondoko hezegunea lehengoratzeko proiektu atzeraezinak

Gipuzkoako kostaldearen kutsaduragatiko 2026ko Bandera Beltza Oriora joango da aurten, Motondoko hezegunea lehengoratu ez delako. Motondo Oriaren itsasadarreko eremu zabalenetako bat da, eta lehengoratzeko aukera handiena du. Bestalde, itsasadarra Euskal Autonomia Erkidegoko estuario zabalenetako bat da, fauna- eta flora-balio handikoa, eta funtzio garrantzitsua du hegaztiak atseden hartzeko eta elikatzeko leku gisa eta negua igarotzeko eremu gisa. “Motondoko Itxitako ibarrak eta padurak” balio natural handiko ingurunea dira, eta degradatu egin da giza jardueraren eta administrazioaren utzikeriaren ondorioz. Motondo artifizialki goratutako eremu supramareala da, non antzinako lursail landuen drainatze-kanalek, hondarrez betetako eremuek, lurrek, obra-hondakinek edo industria-hondakinek irauten duten. Motondo lehortua izan zen, marea-dinamikatik isolatua, eta artifizialki jasoa dikeen, harri-lubeten eta betelanen bidez. Estuarioko hezegune funtzional bat egon zen tokian, marea-trukea eta landaredi halofiloa zituena, eremu apurtu, pobretu eta zati batean belardi eta betegarri bihurtu zen. Hainbat hamarkadatan lurrak, obra-hondakinak eta bestelako hondakinak jaso ditu, eta kutsatuta egon daitezkeen lurzoruak sortu ditu.

Motondo lehengoratzeko, hainbat ekintza egin beharko lirateke, hala nola estuarioaren erregimen hidrologiko naturala eta haren dinamika bermatu eta mantentzea, habitat eta fauna- eta flora-populazioak sistemaren barruan aktiboki kontserbatzea eta hobekien ordezkatuta daudenak babestea. Gainera, azalera handitu eta funtzionaltasuna hobetu behar da, aisialdiko erabilera eta hiriko presioa kontrolatuz.

Gipuzkoako kostaldeko Kudeaketa Txarragatiko Bandera Beltza Eusko Jaurlaritzari eman zaio, Agiti kalako arrain-haztegi abandonatua gaizki kudeatzeagatik, Mendizorrotz mendiaren magalean (Igeldo). Ingurumen-balio handiko enklabea da, eta 20 urte baino gehiago daramatza erabiltzen ez dena, lehengoratze-planik gabe. 1989an eraikitako eta 2006an itxitako instalazioek azalera handia hartzen dute kostaldean, eta enpresa arduradunak berak ere onartutako paisaia-narriadura eragin dute. Euskal administrazioak eskumen-arazo bat du oinarri, baina, aldi berean, enklabe berean industria-proiektuen garapena sustatu eta errazten du.

Birnaturalizatu egin behar da, Donostiako Udalaren Osoko Bilkurak 2025eko maiatzaren 29an aho batez onartu zuen bezala. Osoko bilkuraren aktetan adierazten den bezala, “Eusko Jaurlaritzari eskatzen zaio lehenbailehen has ditzala Agiti kalaren ingurumena lehengoratzeko izapideak”. Aldi berean, arrain-haztegiaren enpresa titularrari (Culmanor SA) erreklamatu beharko litzaioke legez eska dakizkiokeen lehengoratze-neurriak betetzea.

 

La entrada Arrain-haztegiak eta hezeguneak: egiteke dauden birnaturalizazioek 2026ko Bandera Beltzak jasotzen dituzte aparece primero en Ecologistas en Acción.

O informe ‘Bandeiras negras 2026 pon o acento na restauración ecolóxica dos espazos costeiros para facer fronte á degradación e urbanización do litoral

30 Junio 2026 at 12:00
Por: Galiza
  • Ecoloxistas en Acción presentou ‘Bandeiras negras 2026’, un informe co que saca á luz os casos máis significativos de contaminación e mala xestión ambiental das costas en Galicia. Como cada ano desde 2005, outorgáronse 6 bandeiras en Galicia e un total de 48 bandeiras no conxunto do Estado, dúas por provincia e/o cidade autónoma con litoral.
  • Este ano identifícanse problemas recorrentes como a contaminación mariña por depuración deficiente ou por vertidos de residuos mineiros, a destrución de zonas de alto valor natural pola construcción de urbanizacións, a perda de biodiversidade ou a ocupación ou mala xestión do espazo público maritimo – terrestre.
  • Como novidade, a organización ecoloxista, baixo o convencemento de que hai que traballar por futuros desexables e un planeta habitable, nesta edición puxo o acento nas solucións e explicou como a restauración ecolóxica dalgúns puntos detectados pode contribuír a que se reverta a situación de degradación.  

 

Un ano máis, tras unha análise dos aproximadamente 8.000 quilómetros das costas do Estado español, Ecoloxistas en Acción presentou o seu informe Banderas Negras. Trátase dun estudo que recompila as 48 bandeiras que a organización ecoloxista outorga a puntos concretos do litoral español, dous por provincia e por cidade autónoma. En cada un destes lugares outórgase unha bandeira negra por contaminación e outra por mala xestión. En Galicia suman 6 bandeiras negras, 2 por cada provincia con litoral: A Coruña, Pontevedra e Lugo.

Bandeiras na Galiza:

Provincia de Pontevedra:

  • Por contaminación: O grave impacto ambiental da ampliación do Porto Deportivo de Baiona
  • Por mala xestión: Agresións urbanísticas na costa de Cabo Estai

Provincia de A Coruña:

  • Por contaminación: Mina de Monte Neme
  • Por mala xestión: Vertidos contaminantes na costa de Ferrolterra pola mala xestión dos residuos na rede de saneamento

Provincia de Lugo:

  • Por contaminación: A degradación ambiental da illa Pancha polo desleixo das administracións
  • Por mala xestión: Degradación da praia das Catedrais – Augas Santas pola falta de aplicación do seu plan de conservación

O grave impacto ambiental da ampliación do Porto Deportivo do concello de Baiona  recibe a bandeira negra por contaminación da província de Pontevedra.

O proxecto de ampliación do Porto Deportivo de Baiona contempla recheos sobre a lámina de auga da ría de Vigo que incrementarían a superficie do porto, a construción dun edificio para usos hostaleiros, un aparcadoiro e un novo varadoiro, así como o aumento do número de amarres de 340 a preto de 550. O proxecto podería vulnerar varias directivas da Unión Europea, como a Directiva Hábitats 92/43/CEE, a Directiva Marco da Auga 2000/60/CE, a Directiva Marco sobre a Estratexia Mariña 2008/56/CE, e a normativa sobre avaliación de impacto ambiental. En particular, sinalan a ausencia dunha avaliación ambiental actualizada, o incumprimento do principio de precaución e o risco de deterioro dos hábitats protexidos, motivo polo cal esixen a paralización inmediata da ampliación.  A plataforma veciñal Salvemosantamarta e diversos colectivos ambientais rexeitan o proxecto, denunciando que o recheo poría en risco a calidade do litoral, a paisaxe, a praia de Santa Marta e a biodiversidade mariña, perpetuando un modelo de turismo estacional que sobrecarga os recursos locais.

As agresións urbanísticas na costa de Cabo Estai, concello de Vigo,  recolle a bandeira negra por mala xestión da província de Pontevedra.

Esta Bandeira Negra concédese ao Concello de Vigo e aos promotores da urbanización con 6 chalets no espazo natural litoral de Cabo Estai. Unha obra que retorce a legalidade urbanística desprotexendo terreos non urbanizables, afectando ao dominio público marítimo-terrestre e construindo un vieiro asfaltado que usurpa fincas da veciñanza. Unha bandeira ademais para expresar a solidariedade coa mobilización da Asociación veciñal de San Miguel de Oia e o seu presidente, quen foi denunciado polos promotores por cuestionar esta desfeita ambiental e urbanística.

A mina de Monte Neme nos municipios de Carballo e Malpica recolle a bandeira negra por contaminación da provincia de A Coruña.

O 31 de xaneiro de 2026 produciuse a rotura dunha das balsas de residuos mineiros do Grupo Mineiro Monte Neme. O colapso provocou a saída dun gran volume de augas contaminadas e lodos mineiros que descenderon pola ladeira ata alcanzar o rego de Tuixe, o rego dous Riás e finalmente a Praia dos Riás, dentro da ZEPA Costa da Morte, espazo integrado na Rede Natura 2000. O accidente produciuse durante a execución das obras de restauración impulsadas pola Xunta de Galicia e financiadas con fondos europeos Next Generation EU, cuxo obxectivo era precisamente eliminar os riscos ambientais asociados ás antigas explotacións mineiras e descontaminar as augas acumuladas nas balsas. A rotura constitúe o segundo episodio grave rexistrado nestas instalacións en apenas doce anos, despois do colapso doutra balsa ocorrido en febreiro de 2014. A repetición dun desastre similar pon de manifesto o fracaso de décadas de xestión administrativa e a incapacidade das administracións competentes para resolver de forma definitiva un problema ambiental coñecido desde hai máis de trinta anos.

O EDAR de Cabo Prioriño, concello de Ferrol , polos vertidos contaminantes na costa de Ferrolterra pola mala xestión dos residuos na rede de saneamento Cabo Prioriño, concello de Ferrol recibe a bandeira negra por contaminación da provincia de A Coruña.

Durante décadas a costa de Ferrolterra sufriu o impacto da chegada de augas residuais sen tratamento adecuado, o que provocou a degradación dos ecosistemas mariños e o peche de bancos marisqueiros. Entre os problemas máis visibles destaca a presenza de residuos sólidos, especialmente toalliñas húmidas, que chegan ao mar durante episodios de fortes choivas. Esta situación resulta especialmente preocupante ao tratarse dun espazo de alto valor ecolóxico, integrado na Rede Natura 2000 e declarado Zona Especial de Conservación polo Decreto 37/2014, ademais de formar parte das áreas importantes para a conservación das aves identificadas por SEO/BirdLife.

A degradación ambiental da illa Pancha polo desleixo das administracións públicas, no concello de Ribadeo, recolle a bandeira negra por contaminación da provincia de Lugo.

O da Illa Pancha é un caso de privatización dun ben público pertencente a un espazo protexido, outorgándolle un uso non contemplado na normativa destes espazos sen a preceptiva xustificación do interese xeral, sen contar con informes sectoriais obrigatorios e sorteando o procedemento regrado con falacias e opacidade. No seu último escrito do 13 de xuño de 2024 o Defensor notifica que a Consellería de Medio Ambiente «manifiesta aceptar la Recomendación formulada, referida al cumplimiento del apartado cuarto del artículo 46 de la Ley 42/2007, del Patrimonio Natural y de la Biodiversidad», e comprométese a adoptar «las medidas precisas para el cumplimiento de la Resolución en las próximas certificaciones que emita sobre los posibles efectos de un proyecto sobre los espacios de la Red Natura 2000 de Galicia.». Como pode observarse, a Consellería recoñece que non se está a cumprir a legalidade, pero elude comprometerse a corrixir a situación neste caso concreto. Pola súa parte a Administración Portuaria e o Concello derivan a responsabilidade ambiental na Consellería, mentres evitan esixir o cumprimento dos trámites preceptivos nos seus respectivos procedementos de outorgamento de concesións e licencias.

A degradación da praia das Catedrais – Augas Santas pola falta de aplicación de su plan de conservación, no  concello de Ribadeo recibe a bandeira negra por mala xestión da provincia de Lugo.

A historia da xestión da praia de As Catedrais – Augas Santas é moi representativa do xeito de protexer o noso patrimonio natural en Galicia, xa que aprobáronse recoñecementos ao patrimonio natural que máis que figuras de protección son promoción turística que incrementa a súa vulnerabilidade. A Xunta de Galicia tardou décadas en deseñar os plans de protección requiridos, facilitando así a súa degradación. Cando finalmente chegaron eses plans, non se implementan nin se destinan os fondos precisos para a súa xestión, quedando en papel mollado. No ano 2025 cumpríuse unha década da publicación do Plan de Conservación do Monumento Natural da praia de As Catedrais e dúas da aprobación desa figura de protección, mais os problemas seguen aí. As novas seguen a falar de saturación, mal comportamento, degradación e inacción das administracións responsables alén de seguir a promovela coma reclamo turístico.

A factoría celulósica de ENCE na ría de Pontevedra.

Aínda que non sinalada este ano expresamente nos informes particulares, a factoría celulósica de ENCE na ría de Pontevedra non pode deixar de ser mencionada no informe Banderas Negras.As súas continuas malas prácticas ambientais e conflitos de interese con distintas administracións, comezando pola Xunta de Galicia, segue tendo a marca de bandeiras negras en Galicia. Agora, a Comisión Europea dá a razón ao movemento social, na liña defendida pola Asociación Pola Defensa da Ría, na súa demanda ao Gobierno español para que adapte a Lei de costas ás normas comunitarias no que ás prórrogas se refire.  Ábrese a porta a que se aprobe o novo regulamento da lei elaborado polo goberno central onde, entre outras cousas, establece que as concesións en dominio público que poidan ser inundables (como no caso de ENCE) poderán ser revogadas e, en todo caso, que ningunha concesión en dominio público poderá estenderse máis aló dos 75 anos en total con efectos retroactivos, co cal ENCE tería que abandonar Lourizán no ano 2033 no canto de 2073.

Dunha bandeira negra a un proceso de restauración ecolóxica.

Con todo, e co obxectivo de defender e traballar para que outros futuros sexan posibles, nesta edición a organización ecoloxista puxo o foco nas solucións e para iso, presentou a restauración ecolóxica da natureza como eixo central do informe.  A restauración ecolóxica consiste en axudar á recuperación dun ecosistema que foi degradado, danado ou destruído. Pode levarse a cabo de forma activa, mediante intervencións destinadas a restablecer funcións naturais, ou de forma pasiva, permitindo que os ecosistemas se recuperen por si mesmos, unha vez eliminadas as presións. O Regulamento sobre a Restauración da Natureza, en vigor desde agosto de 2024, inclúe obxectivos vinculantes de restauración de hábitats e especies costeiras, establecendo metas para recuperar progresivamente os ecosistemas terrestres, costeiros e mariños degradados, co obxectivo de mellorar o seu estado de conservación nas próximas décadas. No informe propóñense actuacións específicas sobre algúns lugares do litoral que recibiron unha bandeira negra e onde, se se intervén neles mediante a restauración, sería posible reverter, en certa medida, a perda de biodiversidade, aumentar a adaptación fronte aos impactos do cambio climático e mellorar a calidade ambiental dos territorios. Existen experiencias no Estado español que demostran que, cando existe vontade política e permítese á natureza recuperar o seu espazo, esta responde positivamente.

A elaboración deste informe foi posible grazas á coordinación da rede de persoas activistas e voluntarias dos grupos locais de Ecoloxistas en Acción ou de organizacións amigas que, grazas ao seu traballo, fixeron posible que o informe de Banderas negras saia á luz un ano máis.

 

La entrada O informe ‘Bandeiras negras 2026 pon o acento na restauración ecolóxica dos espazos costeiros para facer fronte á degradación e urbanización do litoral aparece primero en Ecologistas en Acción.

L’informe ‘Banderes negres 2026’ posa l’accent en la restauració ecològica dels espais costaners per a fer front a la degradació i urbanització del litoral

30 Junio 2026 at 11:30
Por: Catalunya
  • Ecologistes en Acció ha presentat ‘Banderes negres 2026’, un informe amb el qual treu a la llum els casos més significatius de contaminació i mala gestió ambiental de les costes de tot l’estat espanyol. Com cada any des de 2005, s’han atorgat 48 banderes, dues per província i/o ciutat autònoma.
  • Enguany arreu de l’Estat s’identifiquen problemes recurrents com la regressió de platges, la destrucció d’aiguamolls i sistemes dunars, la contaminació marina, la pèrdua de biodiversitat o l’augment de la vulnerabilitat enfront de temporals i inundacions.
  • Com a novetat, l’organització ecologista, sota el convenciment que cal treballar per futurs desitjables i un planeta habitable, en aquesta edició ha posat l’accent en les solucions i ha explicat com la restauració ecològica d’alguns punts detectats pot contribuir al fet que es reverteixi la situació de degradació. L’informe inclou 20 propostes de restauració en marenys degradats, dunes, platges, desembocadures de rius, entorns portuaris i altres ecosistemes altament degradats.

Un any més, després d’una anàlisi dels aproximadament 8.000 quilòmetres de les costes de l’estat espanyol, Ecologistes en Acció ha presentat el seu informe Banderes Negres. Es tracta d’un estudi que recopila les 48 banderes que l’organització ecologista atorga a punts concrets del litoral espanyol, dos per província i per ciutat autònoma. En cadascun d’aquests llocs s’atorga una bandera negra per contaminació i una altra per mala gestió. Es tracta d’exemples il·lustratius dels problemes que pateix el litoral, encara que no sigui un llistat complet de la totalitat de casos que es podrien denunciar.

El nombre de banderes negres atorgades a tot l’Estat en funció de la seva naturalesa, són els següents:

  • Urbanització de la costa i invasió del domini públic marítim-terrestre: 8 banderes.
  • Abocaments, deficiències en els sistemes de sanejament i greus problemes de depuració: 14 banderes.
  • Afeccions a la biodiversitat: 9 banderes.
  • Acumulació d’escombraries, plàstics i microplàstics en la costa: 2 banderes.
  • Obres portuàries o de defensa costanera innecessàries o mal gestionades: 3 banderes.
  • Contaminació química: 7 banderes.
  • Danys al patrimoni històric i cultural en DMPT: 1 bandera.
  • Degradació ambiental derivada de la turistificació i massificació: 4 banderes.

Tal com recull l’informe, bona part de les costes han estat i continuen sent objecte d’un procés continuat de degradació. La regressió de platges, la destrucció d’aiguamolls i sistemes dunars, la contaminació marina, la pèrdua de biodiversitat i l’augment de la vulnerabilitat enfront de temporals i inundacions són algunes de les conseqüències més visibles d’un model que posa el litoral al servei d’interessos econòmics.

No obstant això, i amb l’objectiu de defensar i treballar perquè altres futurs siguin possibles, en aquesta edició l’organització ecologista ha posat el focus en les solucions i per a això, ha presentat la restauració ecològica de la natura com a eix central de l’informe.

La restauració ecològica consisteix a ajudar a la recuperació d’un ecosistema que ha estat degradat, danyat o destruït. Pot dur-se a terme de manera activa, mitjançant intervencions destinades a restablir funcions naturals, o de manera passiva, permetent que els ecosistemes es recuperin per si mateixos, una vegada eliminades les pressions.

El Reglament sobre la Restauració de la Natura, en vigor des d’agost de 2024, inclou objectius vinculants de restauració d’hàbitats i espècies costaneres, i estableix metes per a recuperar progressivament els ecosistemes terrestres, costaners i marins degradats amb l’objectiu de millorar el seu estat de conservació en les pròximes dècades.

Dins d’aquest marc, l’estat espanyol ha de remetre a la Comissió Europea el seu Pla Nacional de Restauració abans de l’1 de setembre de 2026, un instrument que marcarà què, com, on i amb quins recursos es restaurarà la natura en les pròximes dècades. Ecologistes en Acció defensa que aquest procés representa una oportunitat històrica per a corregir errors del passat i començar a retornar espai a la natura, en el litoral.

D’una bandera negra a un procés de restauració ecològica

En l’informe es proposen actuacions específiques sobre alguns llocs del litoral que han rebut una bandera negra i on, si s’intervé mitjançant la restauració, seria possible revertir, en certa manera, la pèrdua de biodiversitat, augmentar l’adaptació enfront dels impactes del canvi climàtic i millorar la qualitat ambiental dels territoris.

En total es proposen 20 actuacions de restauració ecològica al llarg del litoral espanyol.

A Catalunya, concretament, la restauració de dunes a la platja de la Paella de Torredembarra, on les administracions implicades han d’implementar alternatives més sostenibles a l’extracció de sorra per a regenerar platges que perden sorra a causa dels temporals, i optar per la renaturalització de la costa. O la restauració de platges i entorns litorals, com els de Sant Adrià del Besòs, que malgrat la seva descontaminació el 2023, podria presentar contaminació marina persistent.

Tal com recull l’informe, existeixen experiències que demostren que, quan existeix voluntat política i es permet a la naturalesa recuperar el seu espai, aquesta respon positivament. “No és només teoria, també ho veiem en exemples reals. És el cas de La Pletera, a la Costa Brava (Girona), on recentment s’ha dut a terme un procés de desurbanització per a recuperar el sistema de llacunes litorals i dunes, restaurant ecosistemes i funcions ecològiques que semblaven perduts i posant a disposició i per al gaudi de la població local un espai natural de gran valor”, ha declarat Lucas Barrero, portaveu d’Ecologistes en Acció.

Què succeeix a les nostres costes

Moltes de les Banderes Negres de Catalunya enguany coincideixen a visibilitzar situacions en els quals la manca informació a la ciutadania és clau en les agressions al medi. Sobre els episodis de possible contaminació química al litoral de l’Ametlla de Mar, encara no s’ha donat cap retorn a la ciutadania. En el projecte d’ampliació de l’aeroport del Prat –on qualsevol actuació afectaria La Ricarda, un espai natural protegit- no hi ha cap claredat de com es farà el projecte i malgrat tot, segueix en peu. Així mateix a les Muntanyes de Begur, on el Pla Especial de Protecció va quedar pendent i deixar imprecisa la delimitació de l’espai, facilita projectar noves edificacions en àrees que, per valors ecològics, haurien de ser protegides, deixa el terreny a expenses que es trenquin connectors biològics imprescindibles per a la fauna i la continuïtat del paisatge.

L’elaboració d’aquest informe ha estat possible gràcies a la coordinació de la xarxa de voluntàries i voluntaris d’Ecologistes en Acció. Cecilia del Castillo Moro, també portaveu de l’organització ecologista, ha afegit: “Com cada any, l’informe Banderes negres ha estat possible gràcies al treball articulat dels diferents grups locals d’Ecologistes en Acció a les províncies costaneres. També gràcies a altres col·lectius, com SOS Costa Brava o Marea Verde; o en d’altres comuntats autònomes, GOB Menorca i Arrels Marines. Volem agrair a totes les persones que han col·laborat de manera desinteressada en l’elaboració d’aquest informe. Persones activistes i voluntàries dels grups locals d’Ecologistes en Acció o d’organitzacions amigues que, gràcies al seu treball, han fet possible que l’informe de Banderes negres surti a la llum un any més”.

 

 

Saltar al contenido del PDF

La entrada L’informe ‘Banderes negres 2026’ posa l’accent en la restauració ecològica dels espais costaners per a fer front a la degradació i urbanització del litoral aparece primero en Ecologistas en Acción.

  • No hay más artículos
❌