• O informe Tráfico y calidad del aire urbano en el Estado español, publicado por Ecoloxistas en Acción, analiza a localización das estacións urbanas de medición da calidade do aire orientadas ao tráfico en 25 cidades españolas principais, entre elas as galegas da Coruña e Vigo.
• Ecoloxistas en Acción denuncia que as estacións de Coia (Vigo) e Riazor (A Coruña) non están situadas conforme aos requisitos establecidos na nova Directiva europea sobre a calidade do aire.
• A organización ecoloxista solicita que se revisen a localización destas estacións urbanas asegurando un emprazamento nun punto crítico de contaminación atmosférica.

A localización das estacións de medición da contaminación atmosférica é un dos aspectos máis controvertidos da xestión da calidade do aire. No Estado español recolocáronse moitas estacións “conflitivas” (habitualmente as de tráfico) en vías de tráfico secundarias. Esta práctica abusiva, tamén recorrente noutros estados europeos, motivou en 2019 unha sentenza do Tribunal de Xustiza da UE, e ao cabo a regulación máis estrita da nova Directiva 2024/2881 sobre a calidade do aire, actualmente en proceso de transposición á normativa española.

A nova normativa europea establece que a localización dos puntos de mostraxe destinados á protección da saúde humana deberá determinarse de maneira que proporcione datos fiables sobre os niveis de concentración nos puntos críticos de contaminación atmosférica dentro das zonas, preferiblemente en áreas sensibles como zonas residenciais, escolas, hospitais ou zonas de oficinas.

E cando o obxectivo sexa avaliar a achega do tráfico rodado, os puntos de mostraxe débense situar de tal maneira que proporcionen datos sobre as rúas onde se producen as concentracións máis elevadas, tendo en conta o volume de tráfico (que supoña a maior densidade de tráfico na zona), as condicións de dispersión local e o uso espacial do solo (por exemplo, en “desfiladeiros urbanos”).

Neste novo contexto normativo, o informe de Ecoloxistas en Acción ten por obxecto analizar un total de 25 estacións oficiais de medición da calidade do aire orientadas ao tráfico noutras tantas cidades españolas, incluídas A Coruña e Vigo. Para cada unha das estacións analizadas avalíase a súa localización espacial e o seu grao de adecuación aos requisitos de implantación establecidos na nova Directiva europea.

A análise desenvolvida no informe céntrase na adecuación espacial dos emprazamentos das estacións, atendendo a factores como o tipo de contorna (urbano, suburbano ou rural), a proximidade a fontes de emisión, as características do viario, o uso do chan circundante, a morfoloxía urbana, a presenza de obstáculos físicos e as condicións locais que poidan influír na dispersión dos contaminantes.

Como resultado do estudo realizado, obtívose que tres cuartas partes das estacións analizadas (19 de 25) presentan algún grao de limitación en relación cos criterios de implantación establecidos, entre elas a estación viguesa Coia, localizada na contorna da Avenida de Castelao, e a estación coruñesa Riazor, localizada na Rúa Gregorio Hernández.

No caso da estación Coia de Vigo detectouse que a distancia ao bordo da calzada é superior aos 10 metros permitidos, sendo de 25 metros, máis do dobre. Esta mesma deficiencia constatouse na estación de Riazor da Coruña, na que a distancia á calzada é de 16 metros. Ademais, a estación de Riazor localízase sobreelevada sobre a rúa, nun aparcadoiro.

Como conclusión final, o informe de Ecoloxistas en Acción pon de manifesto que só unha pequena parte das 25 estacións analizadas cumpre adecuadamente a súa función en termos de representatividade da exposición da poboación, existindo unha porcentaxe maioritaria de emprazamentos cuxa adecuación é limitada ou claramente insuficiente conforme aos requisitos establecidos na nova Directiva europea sobre a calidade do aire. É o caso das galegas de Coia e Riazor.

Por iso, a organización ambiental pide ao Goberno estatal que no proceso actual de transposición da Directiva ao dereito interno español, establézase un prazo temporal dun ano para que as autoridades competentes revisen a localización das estacións urbanas oficiais de medición da calidade do aire orientadas ao tráfico, asegurando o emprazamento en cada aglomeración de polo menos unha estación de medición nun punto crítico de contaminación atmosférica, minimizando así o risco de que as superacións de valores límite pasen desapercibidas. Os devanditos procesos de revisión da localización das estacións de medición deberían estar suxeitos a un proceso de participación cidadá.

Informes Tráfico y calidad del aire urbano

Estación de Riazor en A Coruña

Estación de Coia en Vigo

Informe completo: Tráfico y calidad del aire urbano en el Estado español

La entrada Piden resituar as estacións de calidade do aire de Vigo e A Coruña en ‘puntos críticos’ destas cidades, de acordo coa nova Directiva europea aparece primero en Ecologistas en Acción.

A dous meses da Primeira Conferencia Internacional para a Transición Máis Aló dos Combustíbeis Fósiles (Colombia), Galiza sen Gas demanda á Xunta e ao Parlamento galego que apoien a creación dun instrumento legal vinculante para o abandono rápido e xusto do petróleo, o gas fósil e o carbón.

A plataforma Galiza sen Gas, xunto con máis de 100 organizacións de todo o Estado español, asinou a declaración “Por unha transición xusta dos combustíbeis fósiles”. O uso de enerxía fósil é a maior causa da emerxencia climática. En Galicia orixinou o 72% das emisións de gases causantes de cambio climático durante 2023, ano máis recente con datos oficiais.

Perante o fracaso dos cumios climáticos da ONU á hora de impulsaren o fin dos combustíbeis fósiles, a declaración avoga por un proceso complementario de cooperación internacional que promova a creación dun instrumento legal vinculante para o abandono rápido e xusto do petróleo, o gas fósil e o carbón.

A promoción dun Tratado sobre Combustíbeis Fósiles será un dos puntos a tratar na Primeira Conferencia Internacional para a Transición Máis Alá dos Combustíbeis Fósiles, que terá lugar no porto carbonífero colombiano de Santa Marta, do 24 ao 29 de abril, co-organizada por Colombia e os Países Baixos. A declaración anima ao Goberno español, que estará representado na conferencia, a exercer un papel chave no impulso deste novo tratado internacional que se destinaría a promover a eliminación planificada da enerxía fósil.

Galiza sen Gas demanda á Xunta e ao Parlamento galego que apoien tamén un Tratado internacional sobre os Combustíbeis Fósiles. O peche a comezos desta década das centrais térmicas de carbón de Meirama e As Pontes foi un avance decisivo para a desfosilización do sistema enerxético galego, posibilitado polo desenvolvemento renovábel pasado. Porén, Galicia aínda usa moito petróleo e gas fósil, tanto para o consumo interno como para a exportación, previo paso pola refinaría da Coruña e a regasificadora de Mugardos. En termos de enerxía primaria, petróleo e gas fósil supoñen, respectivamente, o 49,1% e o 23% do total dos recursos enerxéticos empregados no noso país, segundo o último Balance enerxético do Instituto Enerxético de Galicia (INEGA) da Xunta, correspondente a 2023.

A dependencia galega de petróleo e de gas fósil, ademais de contribuír á crise climática, á contaminación atmosférica e á destrución doutros territorios, xera inseguridade enerxética nun escenario xeopolítico cada vez máis hostil. Por iso, necesitamos unha sólida e participada planificación enerxético-climática para o abandono do gas fósil antes de 2035 e do petróleo antes de 2040 que, lastimosamente, non se quixo comezar a emprender na recentemente aprobada Lei do Clima de Galicia, que resultará por tanto moi pouco ineficaz. Os combustíbeis fósiles son un enorme atranco para afrontarmos a emerxencia climática e protexermos a nosa saúde, o noso benestar e o noso futuro.

* Galiza Sen Gas está integrada por Amigas da Terra, Amnistía Internacional Galicia, Asociación para a Defensa Ecolóxica de Galiza (ADEGA), Ecoar Global. Federación galega de Ecoloxistas en Acción, Greenpeace, Observatorio Galego da Acción Climática (OGACLI) e Verdegaia.

La entrada Esixen que o Estado español se sume ao Tratado sobre os Combustíbeis Fósiles aparece primero en Ecologistas en Acción.